De AVG (GDPR) voor startups begint bij de eerste persoon in de EU van wie uw product persoonsgegevens verwerkt, niet bij een drempel voor bedrijfsgrootte of een financieringsronde. De regels gelden voor een team van twee mensen met een bèta, en ook voor een startup buiten de EU die zijn product aanbiedt aan mensen in de EU.
Deze gids is bedoeld voor founders van een product dat met AI-codingtools is gebouwd. U leest welke vijf AVG-gaten u in een AI-gebouwd product controleert, welke documenten u vóór de livegang op orde moet hebben, welke drie controles u zonder code kunt uitvoeren en wanneer u een privacyjurist, een functionaris gegevensbescherming of een technische review inschakelt. Het gaat er niet alleen om of uw privacyverklaring klopt, maar ook of uw product doet wat die verklaring zegt. Die vraag hoort bij AI-gebouwde producten veilig lanceren. Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies.
TL;DR
Een startup voldoet aan zijn AVG-verplichtingen wanneer de documenten beschrijven wat het product werkelijk met persoonsgegevens doet, en het product daarnaar kan handelen: alleen verzamelen wat nodig is, de gegevens beveiligen, ze op verzoek verwijderen en een datalekmelding ondersteunen. Controleer bij een AI-gebouwd product eerst de code en de gekoppelde diensten voordat u op de privacyverklaring vertrouwt.
- Vijf gaten om te controleren: persoonsgegevens zonder doel, diensten zonder verwerkersovereenkomst, gegevens die de verkeerde gebruiker kan inzien, opslag buiten de EU zonder doorgiftegrond, en verzoeken van gebruikers die het product niet kan uitvoeren.
- Het minimum vóór de livegang: een privacyverklaring, een grondslag per doel, een verwerkingsregister, een datalekprocedure die de meldtermijn van 72 uur kan halen, en een vastgelegd DPIA-besluit.
- Drie controles zonder code: breng de opgeslagen persoonsgegevens in kaart, maak een lijst van elke dienst die ze ontvangt, en test één verwijderverzoek in de database, de e-mailtool, analytics en de logs.
- Wie u inschakelt: een privacyjurist zorgt voor de juiste documenten, een functionaris gegevensbescherming is alleen verplicht in de gevallen van artikel 37, en een technische review controleert of het product overeenkomt met de documenten.
Wanneer geldt de AVG voor een startup?
De AVG geldt voor een startup zodra die persoonsgegevens van mensen in de EU verwerkt; de omvang van het bedrijf verandert daar niets aan. De Algemene verordening gegevensbescherming geldt voor organisaties die in de EU zijn gevestigd en, volgens artikel 3, lid 2, ook voor organisaties buiten de EU die goederen of diensten aanbieden aan mensen in de EU of hun gedrag daar volgen.
Persoonsgegevens zijn alle gegevens over een identificeerbare persoon (artikel 4, lid 1). Denk aan een naam en e-mailadres, maar ook aan een IP-adres, een apparaat-ID of een supportbericht waarin een klant bij naam wordt genoemd.
De enige uitzondering op basis van omvang is smal. Organisaties met minder dan 250 medewerkers hoeven volgens artikel 30, lid 5, geen verwerkingsregister bij te houden, tenzij de verwerking waarschijnlijk een risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van mensen, niet incidenteel is, of bijzondere of strafrechtelijke persoonsgegevens omvat. Een live product dat dagelijks gebruikersaccounts verwerkt, verwerkt niet incidenteel; de uitzondering geldt dan niet. In november 2026 werd in de EU nog onderhandeld over voorstellen om delen van de AVG te vereenvoudigen. Controleer of een wijziging is aangenomen voordat u op een drempel vertrouwt.
Toezichthouder in Nederland is de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).
Verandert bouwen met AI-tools uw AVG-verplichtingen?
Nee. Wie een product met AI-codingtools bouwt, houdt dezelfde AVG-verplichtingen. Uw startup blijft de verwerkingsverantwoordelijke: de organisatie die bepaalt waarom en hoe persoonsgegevens worden verwerkt (artikel 4, lid 7). Wat verandert, is waar u naar gaten moet zoeken.
Een AI-codingtool maakt van een prompt werkende functies: aanmeldformulieren, databasetabellen, analyticsevents, koppelingen met e-mail- of AI-modeldiensten. Elk van die functies kan persoonsgegevens verwerken. Of elk veld een doel heeft, waar de gegevens staan en hoe ze worden verwijderd, blijven beslissingen die uw team zelf moet nemen en controleren.
Zo kunnen privacyverklaring en product uit elkaar groeien: de verklaring legt vast wat de founders van plan waren, terwijl de code en de configuratie laten zien wat het product doet. Een vragenlijst van een klant, de due diligence van een investeerder of een verwijderverzoek van een gebruiker kan het eerste moment zijn waarop dat verschil zichtbaar wordt.
5 AVG-gaten om te controleren in een AI-gebouwd product

De vijf gaten hieronder zijn ingedeeld naar wat er onder de AVG misgaat, niet naar tool of platform. Elk ervan kan in een AI-gebouwd product voorkomen. Welke op uw product van toepassing zijn, hangt af van hoe het is gebouwd en ingericht; lees de lijst dus als plekken om te kijken, niet als bevindingen.
Voorgesteld visual — Positie: na “De vijf gaten hieronder…” · Zichtbaar maken: een voorbeeld van een AI-gebouwd product in het midden, gekoppeld aan database, bestandsopslag, authenticatie, e-mailtool, analytics, foutlogging en een AI-model-API; elke koppeling gemarkeerd met “EU / buiten EU” en “Verwerkersovereenkomst: ja / nee / onbekend” · Bijschrift: Voorbeeld van de diensten waar een AI-gebouwd product persoonsgegevens naartoe kan sturen; uw eigen versie laat zien waar de gaten rond verwerkers en doorgifte kunnen zitten. · Alt-tekst: AVG voor startups: voorbeeldkaart van een AI-gebouwd product dat persoonsgegevens naar database, e-mail, analytics, logging en AI-modeldiensten stuurt · Niet herhalen: de vijf H3-koppen
Persoonsgegevens verzameld zonder vastgesteld doel
De AVG eist dat elk persoonsgegeven een welbepaald doel heeft en beperkt blijft tot wat dat doel nodig heeft (artikel 5, lid 1, onder b en c). In een AI-gebouwd product kunnen gegenereerde aanmeldformulieren, databasetabellen en analyticsevents velden bevatten die geen enkele functie gebruikt, en niets ruimt die velden later op.
Een prompt voor een onboardingflow kan een formulier opleveren dat om telefoonnummer, geboortedatum en volledig adres vraagt, terwijl het product alleen een e-mailadres nodig heeft. Logging die voor debugging is toegevoegd, kan complete requests opslaan, inclusief alles wat gebruikers in een formulier typten. Artikel 5, lid 1, onder e, voegt opslagbeperking toe: elk veld heeft dus ook een bewaartermijn nodig. Het signaal: databasevelden die geen scherm of functie leest, en nergens een vastgelegde bewaartermijn.
Persoonsgegevens gedeeld met diensten zonder verwerkersovereenkomst
Een dienst die namens uw startup persoonsgegevens verwerkt, is een verwerker, en artikel 28 van de AVG vereist een overeenkomst die vastlegt wat die dienst met de gegevens mag doen. Een AI-gebouwd product kan meerdere van zulke diensten koppelen, zoals hosting, authenticatie, e-mail, analytics, foutlogging en AI-model-API’s, zonder dat iemand de voorwaarden per dienst controleert.
De Autoriteit Persoonsgegevens is daar duidelijk over: met uw verwerker sluit u een verwerkersovereenkomst. Sommige diensten nemen die overeenkomst op in hun voorwaarden; bij andere tekent u er apart een.
Een AI-model-API vraagt dezelfde controle zodra prompts persoonsgegevens bevatten, bijvoorbeeld wanneer een supportticket naar een taalmodel gaat voor een samenvatting. De rol van de aanbieder hangt af van hoe en waarom die de gegevens verwerkt; verwerkt de aanbieder persoonsgegevens in uw opdracht, dan geldt artikel 28. De voorwaarden moeten ook vermelden of de aanbieder prompts bewaart en of die ze gebruikt om modellen te trainen. Het signaal: geen lijst van diensten die persoonsgegevens ontvangen, of een lijst zonder de status van de verwerkersovereenkomst per dienst.
Persoonsgegevens zichtbaar voor de verkeerde gebruiker
Artikel 32 van de AVG eist beveiliging die past bij het risico, en toegang is het eerste wat u test: een ingelogde gebruiker mag de gegevens van een andere gebruiker niet kunnen inzien. In een AI-gebouwd product hangt die bescherming af van toegangsregels in de database en controles op de server, en die kunnen ontbreken of te ruim zijn geschreven.
In een product dat op Supabase draait, bepaalt row-level security bijvoorbeeld welke rijen elke ingelogde gebruiker mag lezen. Staat die uit, of mag volgens een regel elke ingelogde gebruiker elke rij lezen, dan kan het ene account de gegevens van een ander account ophalen. In onze gids over Supabase row-level security leest u hoe u dat controleert.
Legt zo’n fout persoonsgegevens bloot, dan is dat een datalek en gelden de meldregels van artikel 33. Vraag uw ontwikkelaar: “Kan een gewoon account de gegevens van een ander account ophalen, en welke test laat zien dat dat niet kan?”
Persoonsgegevens buiten de EU opgeslagen zonder doorgiftegrond
Hoofdstuk V van de AVG staat doorgifte van persoonsgegevens buiten de Europese Economische Ruimte alleen toe op een wettelijke grondslag, zoals een adequaatheidsbesluit of standaardcontractbepalingen. Een AI-gebouwd product kan gegevens zonder bewuste keuze naar het buitenland sturen wanneer een hosting-, database- of AI-dienst in een regio buiten de EU is ingericht en niemand die keuze heeft vastgelegd.
Voor Amerikaanse aanbieders staat het adequaatheidsbesluit van de Europese Commissie van 10 juli 2023 voor het EU-VS Data Privacy Framework doorgifte toe aan Amerikaanse organisaties die onder dat kader zijn gecertificeerd. Het Gerecht van de EU heeft het besluit in stand gelaten en er loopt een hoger beroep bij het Hof van Justitie; controleer dus de status voordat u erop vertrouwt.
Ook een doorgifte met een geldige grondslag hoort in uw register en privacyverklaring. De AVG verplicht niet tot hosting in de EU, maar wie kiest voor een EU-regio, waar een aanbieder die biedt, haalt de doorgiftevraag voor die dienst weg. Het signaal: een dienstenlijst zonder opslagregio per dienst.
Rechten van gebruikers die het product niet kan uitvoeren
De AVG geeft mensen recht op inzage, rectificatie, verwijdering en overdraagbaarheid van hun persoonsgegevens (artikelen 15, 16, 17 en 20). Artikel 12, lid 3, geeft een reactietermijn van één maand, die bij complexe of talrijke verzoeken met twee maanden kan worden verlengd. Een AI-gebouwd product zonder beheerfunctie kan zulke verzoeken soms alleen afhandelen doordat een ontwikkelaar de database met de hand aanpast.
Verwijderen vraagt het grootste bereik, want persoonsgegevens kunnen op meerdere plekken staan: het accountrecord, geüploade bestanden, de contactlijst in de e-mailtool, analyticsprofielen, foutlogs en back-ups. Het signaal: niemand in het team kan zeggen hoe de gegevens van één gebruiker overal worden verwijderd.
Weet u niet welke van deze vijf gaten in uw product zitten?
Een AI-built product review onderzoekt security en data in de code, waaronder rechten, toegang tussen gebruikers, databaseregels en gevoelige gegevensstromen. U krijgt de bevindingen in begrijpelijke taal, met wat nu opgelost moet worden en wat kan wachten, zodat uw ontwikkelaar en uw privacyjurist ermee verder kunnen.
Het AVG-minimum dat een startup vóór de livegang nodig heeft
AVG-compliance voor startups rust op vijf documenten en besluiten die de verwerking beschrijven en vastleggen wie in actie komt als er iets misgaat. Elk daarvan is maar zo juist als de kennis van het team over wat het product doet.
Een privacyverklaring die klopt met wat het product doet
Volgens de artikelen 13 en 14 vertelt u mensen welke persoonsgegevens u verzamelt, waarom, op welke grondslag, wie ze ontvangt, of ze de EU verlaten en hoe lang u ze bewaart. Een privacyverklaring op basis van een sjabloon die diensten noemt die uw product niet gebruikt, of diensten weglaat die het wel gebruikt, voldoet daar niet aan. Schrijf de verklaring op basis van uw lijst met opgeslagen persoonsgegevens en gekoppelde diensten, en werk haar bij zodra een functie een veld of dienst toevoegt.
Een grondslag voor elk doel
Artikel 6 noemt zes grondslagen voor het verwerken van persoonsgegevens; toestemming is er maar één van. Verwerking die nodig is om de dienst te leveren waarvoor een gebruiker zich aanmeldde, kan steunen op de grondslag overeenkomst in artikel 6, lid 1, onder b.
Wie voor die kernverwerking toestemming kiest, krijgt een probleem: mensen kunnen hun toestemming altijd intrekken (artikel 7, lid 3), en een kernfunctie kan niet afhangen van een grondslag die de gebruiker kan uitzetten. Gebruik toestemming voor verwerking die een gebruiker kan weigeren zonder de dienst te verliezen, zoals een marketingnieuwsbrief. Voor cookietoestemming op uw website gelden eigen regels; die staan in onze AVG-checklist voor websites.
Een register van welke persoonsgegevens u verwerkt en waarom
Artikel 30 vereist een register van verwerkingsactiviteiten: de categorieën persoonsgegevens, de doelen, de ontvangers, eventuele doorgifte buiten de EU en, waar mogelijk, de bewaartermijnen. Voor een jonge startup kan dat één spreadsheet zijn, en de uitzondering voor organisaties met minder dan 250 medewerkers in artikel 30, lid 5, geldt niet voor verwerking die niet incidenteel is. De vragenlijst van een zakelijke klant of de due diligence van een investeerder kan naar het register vragen.
Een datalekprocedure met een vaste eigenaar
Artikel 33 verplicht de verwerkingsverantwoordelijke een datalek zonder onredelijke vertraging en zo mogelijk binnen 72 uur nadat hij er kennis van heeft genomen te melden bij de toezichthouder, tenzij het datalek waarschijnlijk geen risico voor mensen oplevert. In Nederland is dat de Autoriteit Persoonsgegevens.
Volgens de datalekrichtlijnen van de AP houdt u daarnaast een register bij van elk datalek, ook van datalekken die u niet meldt. Brengt een datalek waarschijnlijk een hoog risico voor mensen mee, dan moet u volgens artikel 34 ook de betrokken gebruikers informeren. Een procedure van één pagina die vastlegt wie een datalek beoordeelt, wie over de melding beslist en waar het register staat, houdt die 72 uur vrij voor de beoordeling zelf.
Een DPIA-besluit voor verwerking met een hoger risico
Artikel 35 vereist een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) vóór verwerking die waarschijnlijk een hoog risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van mensen. Niet elke startup heeft er een nodig, maar elke startup kan beter vastleggen waarom wel of niet, zodat het besluit zichtbaar is wanneer een klant of investeerder ernaar vraagt.
Artikel 35, lid 3, noemt gevallen waarin een DPIA altijd verplicht is, zoals grootschalige verwerking van gezondheidsgegevens of andere bijzondere persoonsgegevens, en systematische, uitgebreide beoordeling van mensen die leidt tot besluiten met aanzienlijke gevolgen. Op Ondernemersplein van de overheid leest u wanneer de verplichting geldt. Bij een AI-gebouwd product is een nieuwe functie het moment om opnieuw te kijken: AI-scoring, profilering of gezondheidsgegevens kunnen het antwoord veranderen.
Zo controleert u uw AI-gebouwde product op de AVG
Een founder kan drie controles uitvoeren zonder code te lezen, met een ontwikkelaar of de AI-codingtool die het product bouwde bij de hand. De controles laten zien of het product overeenkomt met de privacyverklaring; ze tonen niet aan dat het product aan de AVG voldoet. Gebruik voor de privacy-by-designcontroles onder artikel 25 onze production readiness checklist.
Breng de persoonsgegevens in kaart die uw product opslaat
Vraag uw ontwikkelaar, of de AI-codingtool die het product bouwde, om elke databasetabel en elk veld met informatie over een persoon op te sommen, en waarvoor elk veld dient. Een veld zonder doel botst met het beginsel van minimale gegevensverwerking in artikel 5, lid 1, onder c, en moet toch beveiligd en verwijderd worden.
Zet het antwoord in een tabel met drie kolommen: veld, doel en bewaartermijn. Die tabel vormt de kern van uw verwerkingsregister. Vraag: “Welke velden leest geen enkel scherm of geen enkele functie?”
Maak een lijst van elke dienst die persoonsgegevens ontvangt
Verzamel de API-sleutels en environment variables van het project en vul de lijst aan met elke tool die op de bedrijfscreditcard staat. Elke dienst op die lijst die persoonsgegevens ontvangt, heeft een verwerkersovereenkomst, een vastgelegde opslagregio en een regel in uw privacyverklaring nodig.
Environment variables bevatten de sleutels waarmee een product verbinding maakt met externe diensten; ze laten dus zien met welke diensten de code communiceert. Vraag bij AI-modeldiensten of prompts gebruikersinhoud bevatten. Bij mobiele apps horen SDK’s van derden op dezelfde lijst; die behandelt onze gids over AVG voor mobiele apps. Vraag: “Welke diensten ontvangen persoonsgegevens, en in welke regio slaat elke dienst ze op?”
Test een verwijderverzoek van begin tot eind
Maak een testaccount aan, gebruik het product zoals een echte gebruiker dat zou doen en verwijder het account daarna via het product of laat uw ontwikkelaar het verwijderen. Controleer vervolgens of de gegevens weg zijn uit de database, de bestandsopslag, de e-mailtool, analytics en de foutlogs. Elke plek waar ze achterblijven zonder reden om ze te bewaren, zoals een wettelijke bewaarplicht, is een gat onder artikel 17.
Back-ups hebben hun eigen cyclus. Leg vast hoe lang ze bewaard blijven en zorg dat een teruggezette back-up geen verwijderde accounts terugbrengt. Blijven er na de test op twee plekken gegevens staan, dan hebt u twee dingen op te lossen voordat het volgende echte verwijderverzoek binnenkomt.
Hebt u een FG, een privacyjurist of een technische review nodig?
Een startup heeft een functionaris gegevensbescherming (FG) alleen nodig in de gevallen van artikel 37, een privacyjurist of -adviseur om de documenten goed te krijgen, en een technische review wanneer niemand kan bevestigen dat het product doet wat in die documenten staat.
Volgens artikel 37, lid 1, is een FG verplicht voor overheidsinstanties en wanneer de kernactiviteiten bestaan uit regelmatige en stelselmatige observatie van mensen op grote schaal, of uit grootschalige verwerking van bijzondere of strafrechtelijke persoonsgegevens. Wijs buiten die gevallen één persoon aan die eigenaar is van privacybeslissingen.
| Wie | Wat ze beantwoorden | Wanneer een startup ze nodig heeft |
|---|---|---|
| Functionaris gegevensbescherming (FG) | Doorlopend toezicht op AVG-naleving; aanspreekpunt voor de toezichthouder | Als artikel 37, lid 1, van toepassing is: grootschalige observatie of grootschalige verwerking van bijzondere persoonsgegevens als kernactiviteit |
| Privacyjurist of -adviseur | Grondslagen, privacyverklaring, verwerkersovereenkomsten, DPIA, klantcontracten | Vóór de livegang, en bij een nieuwe markt of nieuwe gevoelige gegevens |
| Technische review, zoals een AI-built product review | Of het product doet wat de documenten zeggen: wat het opslaat, wie het kan inzien, welke diensten het ontvangen | Vóór de livegang of de eerste betalende klanten, vóór de due diligence van een investeerder, en wanneer het product snel met AI-tools is gebouwd |
| Compliance readiness voor ISO/IEC 27001, SOC 2 of NIS2 | Bewijs van informatiebeveiliging voor klanten en auditors | Als zakelijke klanten om bewijs voor ISO/IEC 27001 of SOC 2 vragen, of als NIS2 van toepassing is; geen AVG-certificering |
Begin met de drie controles. Kunt u ze beantwoorden, dan kan een privacyjurist vastleggen wat het product doet. Kunt u dat niet, begin dan met een AI-built product review: een jurist kan alleen de verwerking beschrijven die u zelf aangeeft. Vragen zakelijke klanten daarnaast om bewijs voor ISO/IEC 27001 of SOC 2, dan brengt de compliance readiness-dienst van Sunbytes de gaten in kaart en bouwt dat bewijs op; Sunbytes geeft zelf geen certificaten af.
Geldt de EU AI Act voor een AI-gebouwd product?
Een product bouwen met AI-codingtools brengt dat product op zichzelf niet onder de EU AI Act. De AI Act, Verordening (EU) 2024/1689, regelt AI-systemen die in de handel worden gebracht of worden gebruikt. De wet wordt relevant wanneer het product zelf AI-functies bevat, zoals een chatbot of automatische scoring van mensen.
Voor een startup met AI-functies gelden de transparantieverplichtingen van artikel 50 vanaf 2 augustus 2026. Afhankelijk van of u het AI-systeem aanbiedt of inzet, gaat het onder meer om mensen laten weten dat ze met een AI-systeem communiceren en om het markeren van door AI gegenereerde content. De Digital Omnibus on AI, Verordening (EU) 2026/1744, geeft aanbieders van generatieve AI-systemen die al op de markt waren vier maanden om hun markering aan te passen, en legt 2 december 2027 vast voor de regels voor hoog-risicotoepassingen uit bijlage III, zoals werving of kredietbeoordeling. De AVG blijft gelden voor alle persoonsgegevens die deze functies verwerken.
Zo beoordeelt Sunbytes AI-gebouwde producten op risico’s voor persoonsgegevens
Een privacyverklaring beschrijft het product dat u wilde bouwen; de verwijdertest laat het product zien dat u hebt. Verschillen die twee, dan zit de oplossing in de code en de configuratie: toegangsregels, logging, gekoppelde diensten en de manier waarop gegevens worden verwijderd.
Sunbytes beoordeelt AI-gebouwde producten onafhankelijk van wie ze heeft gebouwd, met engineering en security samen, in de code, het productgedrag en de technische inrichting. U ontvangt bevindingen met het bewijs erachter en een geprioriteerd actieplan dat scheidt wat nu opgelost moet worden en wat kan wachten. Uw team of AI-codingtool kan met de technische overdracht aan de slag, of Sunbytes lost prioritaire problemen op en controleert ze opnieuw.
De review is technisch. Sunbytes geeft geen juridisch advies en certificeert geen AVG-naleving; de bevindingen zijn zo geschreven dat uw privacyjurist of FG ermee aan de slag kan. Toegang en informatieverwerking lopen via het ISO 27001-gecertificeerde informatiebeveiligingsmanagementsysteem van Sunbytes, onder Nederlandse leiding, met 15+ jaar ervaring in softwareontwikkeling en 300+ projecten.
De scope hangt af van uw stack en wordt per geval afgestemd. Neem contact op over een AI-built product review vóór uw eerste betalende klanten of uw volgende due-diligenceronde.







